Genel

Faktoring Nedir? Faktoring Türleri ve Şirketleri

Faktoring işlemleri, firmaların yapmış oldukları mal ve hizmet satışları karşılığında, vadeli satış yaptıklarını belgelendirerek alacaklarının hızlı bir şekilde nakde çevrilmesini sağlayan para piyasaları işlemleridir. Bu finansal işlemin gerçekleşebilmesi için vadeli satış yaparak ticari alacaklarımızın belgelendirilmesi koşulu ile alacaklarımızın Faktoring şirketlerine devredilmesi esasına dayanmaktadır.

Hızlı bir şekilde alacakların nakit karşılığı bulmasını sağlayan işlem aracılığı ile firmaların sıklıkla tercih ettikleri finansal işlemler arasındadır. Bu şirketler çek ve senet gibi vade gerektirmeyen işlemlerde de sıklıkla ticari hayatta karşılaşılan önemli bir aracı kurumdur.

Faktoring Türleri Nelerdir?

faktoring turleri nelerdir

Faktoring çeşitleri, “Ülke içinde gerçekleşen faktoring ve dış ticarete dayalı faktoring” olmak üzere ikiye ayrılır.

Ülke içinde gerçekleşen faktoring işlemleri şu şekildedir:

Ticari kimliğe sahip işletmelerin ülke içindeki mal ve hizmet satışlarından doğan ticari alacaklarının faktoring şirketleri aracılı ile hızlı bir şekilde nakit ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Bu işlem alıcı, satıcı ve faktoring şirketi arasında gerçekleşen üç kollu bir çalışma ile karşılıklı işlem gerektiren bir araçtır.

  • Peşin İskonto: Faturalandırmanın aylık olarak yapıldığı ve işlem başında peşin ödeme yapılarak uygulanan işlemlerdir.
  • Spot İşlem:Faktoring şirketinin sabit faiz üzerinden işlem uygulaması ile gerçekleşen işlemlerdir.
  • Değişken Faizli İşlem:Faktoring şirketlerinin piyasa koşullarını göz önünde bulundurarak uyguladığı faiz ve komisyon ücretleri üzrerinden uyguladıkları işlemlerdir.

Dış ticarete dayalı faktoring işlemleri şu şekilde gerçekleşir:

İthalat ve ihracat’a dayalı ticari faaliyetlerini gerçekleştiren alıcı ve satıcı firmalar bağlı bulundukları ülkelerdeki faktoring şirketlerini aracı kullanırlar. Böylece firmalar alacaklılarını kolayca tahsil edebilmektedirler. Dış ticarete dayalı faktoring şu şekildedir:

  • Faktoring şirketleri borçlu tarafın riskini üstlenmeden tahsil işlemlerini gerçekleştirir.
  • Faktoring şirketleri borçlu tarafın riskini üstlenerek tahsil işlemlerini gerçekleştirir.

Bu iki işlem hizmeti ile faktoring şirketi avantajlı ve dezavantajlı duruma düşebilmektedir. Bu şirketler düşünüldüğünde ticari hayatı oldukça kolaylaştıran, hızlı ve günenilir bir şekilde alıcı ve satıcı tarafı yapılan anlaşmalar sayesinde koruma altına alan bir vadeli işlemler hizmetidir.

Faktoring Şirketleri Nasıl Çalışır?

Faktoring şirketlerinin işleyiş biçimi, vadeli işlemler yaparak ticari faaliyetlerini gerçekleştiren firmalar alacaklarını belgelendirerek bu aracı kuruluşa başvurmaktadır. Bu aracı şirketler vadesi gelmeyen alacakların bir kısmını satıcı firmaya ödeyerek onun pratik olarak nakit ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olmaktadırlar. Alacak bedelinin tamamının ilk başta verilmediği faktoring işleminde, alacakların vadesi geldikten sonra gerekli kesintiler yapılarak satıcı firmaya kalan para ödenmektedir.

Yapılan kesintiler her şirkette farklı komisyon hesaplamaları olmak ile birlikte genellikle %4 ve %20 arasında değişim göstermektedir. Bu komisyon ücretleri ilk başta alınmamakta, alacakların vadesi dolduktan sonra işleme sokularak bir komisyon ücreti hesaplaması yapılmaktadır.

Faktoring çalışmalarının günümüzde çok yaygın olduğu görülmek ile birlikte bu alanda faaliyet gösteren yasal olmayan birçok yapılanmada oldukça fazladır. Alacaklı tarafların bu durumları göz önünde tutarak dikkatli olmaları ve faktorin şirketlerini kullanarak legal olmayan işlemlerden uzak durmaları gerekmektedir.

Bu şirketler sadece Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na bağlı olarak izinlerini alabilmekte aracılık faaliyetlerini sürdürebilmektedirler. Bunun dışında alacaklılara komisyon ücreti karşılığında hizmet verme yetkisi olan bu alanda bir şirket ve buna benzer çalışma yürüten bir yapı bulunmamaktadır.

Faktoring İşlemlerindeki Taraflar Kimler?

Faktoring işlemindeki taraflar şu şekilde sıralanmaktadır:

  • Alacakların teminini sağlayan faktoring şirketleri
  • Alıcı firmalar
  • Satıcı firmalar

Tarafların bu üçlü iletişimi ile gerçekleşen karşılıklı güvene dayalı alacakların nakde çevrilmesine sağlayan sistem ile günümüz ticareti hızlı bir yol almıştır.

Faktoring İşleminin Gerçekleştirilmesi İçin Gereken Şartlar Nelerdir?

Ticari işlemlerin faktoring olabilmesi için bazı koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Ticari işletmelerin sattıkları malları ve hizmetleri alıcı tarafla buluşturması
  • Malların ve hizmetlerin vadeli satışının belgelenmesi
  • Satıcılar tarafından süresi gelmeden önce bu belgeler ile birlikte aracı şirketlere alacaklarını temin edebilmesi için başvuru yapması

Bu şartların sağlanması sonucu faktoring şirketleri ile yapılacak anlaşma sonrası ilk aşamada satıcıya alacaklarının bir kısmı peşin verilmektedir. Geri kalan kısmının alacakların vadesi geldikten sonra anlaşmalar gereği uygulanan faiz ve masraflar düşülerek satıcıya ödeme yapılmaktadır.

Faktoring İşlemlerinin Avantajları Nelerdir?

faktoring islemleri avantajlari

Faktoring işlemlerinin sağladığı yararlar alıcı, satıcı ve bu işlemi yapan şirketler özelinde değişiklik göstermektedir. Genel olarak sağladığı yararlar şöyledir:

  • Ticari işletmeler alacaklarını hızlı bir şekilde nakde çevirebilir ve ihtiyaçlarına kaynak sağlamış olurlar.
  • Piyasada yaratılan rekabet ortamı ticari faaliyetler bazında alıcı yönünden olumlu yönde karşılanır.
  • Hızlı nakde çevirebme durumu bilançoda nakit varlığını yükseltir ve firmaların istikrarını sağlar.
  • Borçların takip ve temini gibi işlemlerin aracı firmalar yolu ile yapılması iş gücünü etkin bir şekilde kullanmaya yarar sağlar.
  • Firmaların sermaye ihtiyaçlarının hızlı ve güvenilir bir şekilde temin edilmesine imkan tanır.

Faktoring İşlemlerindeki Masraf Kalemleri Nelerdir?

Faktoring maliyetleri şu şekilde sıralanmaktadır:

  • Faktoring şirketleri satıcı firmaların başvurusu üzerine onların alacaklarını üstlerine almış olurlar ve bu berebarinde birçok risk ve belirsizliğide getirmektedir. Faktoring şirketleri sağladıkları hızlı nakit ile firmaları rahatlatmaktadır. Sağlamış oldukları finans hizmetine karşılık üstlendikleri riskler nedeniyle komisyon ücreti almaktadır.
  • Likitide masrafları olarak adlandırılan bu masraf kalemi dönemin piyasa koşulları göz önünde bulundurularak uygulanan kesintilerdir.

Ticari İşletmelere Göre Gerekli Evraklar Nelerdir?

Faktoring işlemi için gerekli belgeler işletmelerin sahip oldukları ticari kimliklerine göre farklılıklar göstermektedir. Bu evraklar şahıs, anonim, limited, kollektif ve çok ortaklı şirketler bazında ayrı ayrı sıralanmaktadır.

Şahıs şirketleri için şöyledir:

  • Şirket sirküleri fotokopisi
  • Vergi levhası fotokopisi
  • Vatandaşlık belgesinin fotokopisi
  • Adres bilgilerini gösteren belge (İkametgâh)
  • Banka hesap bilgilerinin belgelenmesi
  • Şirketin bilanço raporları

Anonim, Limited ve Kollektif şirketler için istenen belgeler şu şekildedir:

  • Şirketin sicilini gösteren belge fotokopisi (Türkiye Sicil Gazetesi)
  • Vergi levhasının fotokopisi
  • Ortaklara ait vatandaşlık belgesi (Fotokopisi)
  • Şirket yetkililerinin noter onaylı imza beyannameleri (imza sirküsü)
  • Hazır bulunanlar belgesi (Anonim Şirketler için gerekli belge)
  • Vergi beyannamesi
  • Şirkete ait bilanço belgesi
  • Banka hesap bilgilerinin belgelenmesi
  • Adres bilgilerini gösteren belge
  • İmza yetkisi olan kişilerin adres bilgilerinin belgelenmesi

Çok ortaklı şirketlerin hazırlaması gerekli olan belgeler şu şekilde sıralanır:

  • İmza sirküleri
  • Vergi levhası
  • Vatandaşlık belgesi
  • Adres bilgilerinin belgelenmesi
  • Vergi beyannameleri
  • Hesap bilgilerinin belgelenmesi

Bu sıralanan belgeler her şirket ortağının hazırlaması gerekli olan evraklardır. Bunların Faktoring şirketine teslim edilmesinen sonra alacakların devir işlmelerine başlanmış olacaktır.

Faktoring İşlemlerinin Hukuki Niteliği Nedir?

Faktoring sözleşmesi alıcılar ve satıcıları bir araya getiren karşılıklı güvene dayanarak satıcıların mal ve hizmetlerinden doğan alacaklarını hızlı bir şekilde temin etmelerini sağlayan anlaşmadır. Bu sözleşme, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktorig ve Finansman Şirketleri Kanunu gereği yasal olarak koruma altına alınan ve faktoring şirketlerinin üztlendiği risk ve belirsizliklerin güvencesidir.

Gerçekleştirilen son düzenlemere göre bu konudaki yetkiler Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun yetki ve sorumluluğuna bağlanmıştır. Yasal mevzuata uygun şekilde çalışan bu aracı kurumlar oluşabilecek birçok olumsuzluğun da önüne geçmiş olmaktadır.

Faktoring şirketleri ile alıcı ve satıcıların ticari hayatın gerekliliği olan anlaşmalar yapmaları sağlanarak onların başka finansal arayışlar içine girmelerinin önü kesilmiş olmaktadır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu